Romi u Grčkoj zauvijek ,,stranci”

Romi, takođe poznati po pogrdnom terminu „Cigani“ koji su im dali Grci koji su mislili da su Egipćani po porijeklu, su inherentno nomadski ljudi koji su migrirali na zapad iz regiona u i oko Indije. Trenutno u Grčkoj živi od 175.000 do 365.000 Roma u približno 350 naselja.

Sa stvaranjem nacionalnih država na Balkanu, kada se Otomansko carstvo raspadalo kasnih 1800-ih, romski narod je u početku bio isključen iz pravnog statusa državljanstva. Sve do 1978-1979, većina Roma u Grčkoj nije imala pravo na grčko državljanstvo, uprkos tome što su decenijama ili vjekovima živjeli na ovim teritorijama. Od 80-ih, Romi su dobili grčko državljanstvo, ali se i dalje suočavaju sa oštrom rasnom diskriminacijom.

 

„Oni žele da žive ovako“ – Ključni stub anti-romskog rasizma

 

Rasizam prema Romima u Grčkoj i na Balkanu višeslojan je i višestruk. Ponekad ima srednjovjekovnu hrišćansku suštinu; „Cigani su vještice“, „Cigani gledaju u budućnost“ i „prokletstvo Ciganke.“

Ključni stub antiromskog rasizma je doktrina „oni žele da žive ovako“. Ova fraza u najboljem slučaju krije romantičnu egzotiku o romskim običajima i tradiciji. U najgorem slučaju, prikriva začarani krug isključenosti i siromaštva.

Romsko selo Sofo Asropirgos na periferiji Atine, u Grčkoj, Foto: Unicorn Riot

 

Rasisti kažu da postoji dobrovoljna vezanost Roma za način života koji moraju sami da prevaziđu. Da su Romi u Grčkoj odbacili mogućnosti i žele da žive samo u barakama, bez pristupa osnovnim dobrima kao što su voda i struja, i da su nesposobni da svojoj djeci daju pristup obrazovanju.

Centralno za ovo je uvjerenje da su Romi „neproduktivni paraziti“ koji žive od socijalne države i odbijaju da se prilagode modernim kapitalističkim uslovima. Ustvari, dugotrajno isključenje Roma sa tržišta rada na osnovu rasne diskriminacije i devalvacije tradicionalnih profesija kojima su se bavili de facto ih izbacuje iz modernog kapitalizma.

Manje od polovine Roma ima plaćeni posao, prema izvještaju koji je 2018. objavila Agencija Evropske unije za osnovna prava pod naslovom „Druga anketa Evropske unije o manjinama i diskriminaciji: Izabrani nalazi za Rome“.

U istom izveštaju se navodi da samo 38% Roma starosti 20-24 godine ima plaćeni posao, a kada se podijeli na muškarce i žene, ukupno 72% mladih Romkinja je nezaposleno. Brojke su sve gore kako osoba stari: samo 24% Roma starosti 55-64 godine ima plaćeni posao, dok je 53% opšte grčke populacije u toj starosnoj grupi zaposleno.

Romi su siromašni zbog rasizma koji primaju, a povrh toga dobijaju dodatnu diskriminaciju jer su siromašni. Među Grcima neromima postoji zabluda da je ta kultura egzotična i da su oni „slobodni narod“. Ali oni imaju sve osnovne ljudske potrebe kao i sve druge u modernom grčkom društvu — ovo gledište samo održava sistem rasizma. Unutar romskih kampova nalaze se djeca koja bi trebalo da budu u školi, ali školski autobus ne staje za njih, dok su neromska deca vidljiva u autobusu koji prolazi.

Dakle, oko romskog „načina života“ se gradi antiromski rasizam i kulturni rasizam. Ovo služi kao ogrtač za rasnu diskriminaciju Roma koji se ne uklapaju u dominantni bijeli grčki model. I dok izvršavaju obaveze koje imaju drugi građani Grčke, poput poreza i vojnog roka za muškarce, oni ostaju zauvijek „stranci“.

Romi su kao nevidljivi ljudi, za koje se Grci prave da ih ne vide ili traže da ih ne vide u svom neposrednom vidnom polju, npr. traže se da se romski logori protjeraju iz samog gradskog područja.
Foto: Unicorn Riot

 

Posljednjih decenija Romi su se suočili sa prinudnim iseljavanjem od strane vlasti, ostavljajući čitava naselja iseljenima tokom godina. Ovo je ostavilo 11% grčkih Roma bez pristupa stanovanju i 45% grčkih Roma koji žive u odvojenim stanovima, inferiornim u odnosu na opštu populaciju. U međuvremenu, svaki treći nema pristup bezbjednoj vodi za piće.

Nevidljivi dok neki ne odluče da im priđu u izborne svrhe prije sljedećih izbora; njihov glas od 2000. godine dobijaju svi, od fašista do ljevičara.

Politička kampanja među Romima je takođe strategija protiv pobunjenika. Čini se da beskrajno ugnjetavanje, represija i marginalizacija uvijek vode punom brzinom ka eksploziji. Politička obećanja o promjenama su način da se stanovništvo smiri. Međutim, stvarne promjene u životnim uslovima bile su minimalne tokom proteklih decenija.

Ovi trikovi odgovarajućih vlada naravno nikako nisu norma. Stanje batina, kojem su Romi oduvijek bili navikli da budu podvrgnuti, ostaje dominantna strategija za rješavanje „romskog problema“.

 

Kriminalizacija Roma u Grčkoj

 

Grčka ima jednu od najzastupljenijih romskih zajednica na svijetu. Romima se redovno dešavaju stalna ograničenja u javnim prostorima na osnovu njihovog etničkog profila bez opravdanja. To se dešava u gradu, dok policija vrši operacije u romskim kampovima širom zemlje.

Sve se dešava u kontekstu strategija za „prevenciju kriminala“. Policijski i stambeni odbori koriste medije za širenje propagande o Romima, tvrdeći da su umiješani u prevare.

Policija zatim „sprječava zločin“ tako što vrši pretrese orijentisane na „rasu“ u kampovima, čak i vodi statistiku odvojeno za Rome od ostatka populacije koju kontrolišu i hapse; neophodna taktika da nastave svoj narativ da su Romi kriminalci.

Romi se uglavnom hapse zbog „krađe struje“, što je „prekršaj“ koji je direktno povezan sa činjenicom da sami romski kampovi ne dobijaju struju, uz sitne krađe radi preživljavanja i neisplaćene naloge za izostanak sudskih pojavljivanja.

Broj romske omladine u maloletničkim zatvorima u Grčkoj je 7 puta veći u odnosu na opštu populaciju.
Foto: Unicorn Riot

Spisak žrtava grčkih Roma od strane grčke policije je veliki, a isto važi i za one koji su bili mučeni od strane policije.

Koliko god je policija zainteresovana da radi na Romima, ona je ravnodušna prema zločinima nad njima. Romi se smatraju odgovornim, a ne ljudi koji mogu da koriste svoja prava i očekuju odgovornost od drugih, kažu oni.

Dok su Romi pod stalnim napadima fašista i rasista, svjedočenja i pritužbe Roma su nedostojni, ne bilježe ih i retko istražuje policija. Stoga se rasno motivisani zločini rijetko privode pravdi. Postoji i fenomen nedovoljno prijavljivanja, gdje ljudi koji su žrtve rasističkog policijskog nasilja ili zločina iz mržnje retko stignu da prijave ove incidente nadležnima, koji su vrlo često i sami počinioci.

U ovim okolnostima postoji najmanje šest žalbi Evropskom sudu za ljudska prava na tužbe za mučenje ili policijsko zlostavljanje. Grčka je najmanje pet puta osuđena za kršenje ljudskih prava Roma u periodu od 2012. do 2018. godine i izrečena im je blage kazne.

Štaviše, od 140 pritužbi na navodno maltretiranje od strane policajaca prema Romima u periodu 2015-2016, samo u 11 slučajeva su izrečene manje disciplinske sankcije, a da niko nije osuđen od strane suda.

 

Upis grčkih Roma u obrazovanje

 

Razvijajući se iz kontinuirane isključenosti iz grčkog društva, u obrazovnom sistemu preovlađuje visok nivo dispariteta između grčkih Roma i opšte grčke populacije. Prema izvještaju koji je pripremila koalicija nevladinih organizacija u okviru Romskog građanskog monitora, a objavila Evropska komisija 2019. godine, nula procenata grčkih Roma upisano je u srednje i visoko obrazovanje.

Dalji brojevi objavljeni u izveštaju pokazuju da je procenat grčkih Roma koji nisu završili nikakvo obrazovanje u starosnoj grupi 16-24 godine 42%, u starosnoj grupi 25-44 56%, au starosnoj grupi 45 i više godina. , bilo je 82%. Brojevi upisa, prema izvještaju za 2019. godinu, su sljedeći:

28% grčke romske djece uzrasta 4-6 godina bilo je u predškolskom obrazovanju, dok je ovaj procenat u opštoj populaciji bio 84%

69% grčke romske djece obaveznog školskog uzrasta je bilo u školi, dok je ovaj procenat u opštoj populaciji bio 95%

9% grčke romske djece uzrasta 15-17 godina bilo je upisano u više srednje obrazovanje (ISCED3), dok je ovaj procenat u opštoj populaciji bio 88%

0% grčkih Roma, starosti 18-24 godine, upisano je u srednje i visoko obrazovanje (ISCED4+), dok je ovaj procenat u opštoj populaciji bio 36%

92% grčkih Roma starosti 18-24 godine napustilo je obrazovanje i obuku, dok je odgovarajuća stopa u opštoj populaciji bila 8%

 

Izvor: Unicorn Riot

 

 

Comments are closed.